49 Yıllık Usta: El Emeği Saraciye Yaşıyor
Gaziantep’in tarihi Bakırcılar Çarşısı’nda, adeta zamanın durduğu 2 metrekarelik bir dükkândan sesleniyoruz. Burada, 71 yaşındaki Ökkeş Özsabancıoğlu, yarım asırlık tecrübesiyle el emeği saraciye geleneğini yaşatıyor. Üstelik, teknolojinin hızla ilerlediği bu çağda, makinelerin değil, sadece kendi ellerinin gücüne yaslanarak. Özsabancıoğlu, adeta sessiz bir direnişle, bu kadim mesleği ayakta tutmaya çalışıyor. İlerleyen yaşına rağmen, sığır derisinden yaptığı ürünler Türkiye’nin dört bir yanına ulaşıyor. Bir zamanların hareketli çarşısının sessiz tanıklarından biri o. Ve mesleğinin son temsilcilerinden biri olduğunu da belirtiyor. Kendi deyimiyle, kendisinden sonra bu işi aynı titizlikle sürdürecek pek kimse kalmamış.
Mesleğin Derinliklerine Bir Yolculuk
Ökkeş Usta, bu işe olan tutkusunu ve geçmişini anlatırken gözleri parlıyor. Askerlik öncesi ve ortaokulu bitirir bitirmez deri işine adım atmış. Yıllar içinde el becerisini ve ustalığını geliştirmiş. Bugün, kemerden fişekliğe, şarjörlükten tabanca kılıfına, bağ makası kılıfından elektrikçi kılıflarına kadar aklınıza gelebilecek pek çok deri ürünü, tamamen el işçiliğiyle üretiyor. Her bir ürün, Ökkeş Usta’nın ellerinde şekilleniyor. Siparişlere göre üretim yapıyor. Kimi zaman bir pense kılıfı, kimi zaman bambaşka bir alet için özenle hazırlanmış bir deri kılıf. Bu işin emek istediğini ve üretim sürecinin sabır gerektirdiğini söylüyor. Ama buna rağmen, işlerinin iyi gittiğini, el emeği ürünlerinin talep gördüğünü belirtiyor. Özellikle el dikişiyle yapılan ürünlerin ne kadar sağlam ve uzun ömürlü olduğunu vurguluyor. Antalya, Mersin, Çanakkale, Adana gibi illere gönderdiği elektrikçi kılıflarının fabrikasyon ürünlere göre çok daha fazla tercih edildiğini dile getiriyor. Müşterilerinin bu dayanıklılığın ve kalitenin farkında olduğunu söylüyor.
Sevginin ve Emek Dolu Bir Yaşam
Ökkeş Usta, mesleğini ne kadar sevdiğini şöyle ifade ediyor: “Bu mesleği sevmesek, 1977 yılından bu yana yapamazdık.” Bu sözler, aslında onun hayat felsefesini özetliyor. Sabahın erken saatlerinde başladığı mesaisini, akşama kadar aynı azimle sürdürüyor. İlerleyen yaşı nedeniyle artık eskisi kadar yoğun üretim yapmasa da, hala siparişlerini titizlikle yetiştiriyor. Geçen yıl Antalya’ya dört büyük sipariş göndermiş. Gelecek zamanlarda daha çok dinlenmek, dostlarıyla sohbet etmek istiyor. Ona göre en büyük kazanç bu. Fiyatlarına gelince; günümüzdeki dondurma fiyatlarıyla kıyaslanamayacak kadar makul olduğunu belirtiyor. Bir bağ makası kılıfının 150 liradan başladığını, elektrikçi kılıflarının ise modeline ve boyutuna göre 300, 350 ya da 400 liraya kadar çıktığını söylüyor. Bazı kılıfların birden fazla aleti alabilecek şekilde tasarlandığını da ekliyor. Onun için bu dükkân, sadece bir iş yeri değil, aynı zamanda bir yaşam alanı, sosyal bir merkez. Sabah evden çıkıp akşama kadar burada vakit geçiriyor. Günün büyük bölümü bu 2 metrekarelik alanda, derinin kokusu ve elinin emeğiyle yoğruluyor.
Geleceğe Bir Miras mı, Yoksa Kaybolan Bir Değer mi?
Ökkeş Usta, mesleğin giderek yok olduğunu görmek en büyük üzüntüsü. “Bu mesleği yapan usta sayısı oldukça azaldı,” diyor. Eskiden çarşının sabahın erken saatlerinde ne kadar hareketli olduğunu hatırlıyor. Eski otogarın Burç Caddesi’nde olmasının, doğudan gelen müşterilerin ilk uğrak yerinin burası olmasının bu hareketliliği sağladığını anlatıyor. Günümüzde ise fabrikasyon üretimin yaygınlaşmasıyla, el işçiliğiyle bu mesleği sürdüren ustalara rastlamanın neredeyse imkansız hale geldiğini belirtiyor. Bu durum, onun için sadece bir mesleğin ölümü değil, aynı zamanda bir kültürün, bir geleneğin yok oluşu anlamına geliyor. Ökkeş Usta gibi ustalar, Gaziantep’in el sanatları mirasının canlı kanıtları. Onların varlığı, kaybolmaya yüz tutmuş değerlere sahip çıkılması gerektiğini hatırlatıyor. Umalım ki, Ökkeş Usta’nın bu emeği ve tutkusu, gelecek nesillere ilham verecek ve bu kadim saraciye geleneği sonsuza dek yaşayacak.
İlgili Haberler
