Gaziantep Esnafı: Açılışlar Mı, Kapanışlar Mı?
Gaziantep esnafı, yılın ilk yarısında tam anlamıyla bir açılışlar ve kapanışlar maratonu yaşadı. Bu hareketli tablo, kentteki ticaretin canlılığını gösteriyor. Ancak arka planda, yükselen maliyetlerin gölgesinde pek çok işletme zorlu bir sınavdan geçiyor. Rakamlar, ilk altı ayda binlerce yeni iş yerinin kapısını araladığını ortaya koyuyor. Aynı zamanda, bu hareketliliğin bir bedeli var gibi görünüyor.
Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) tarafından açıklanan verilere göre, Gaziantep’te Ocak-Haziran döneminde tam 2 bin 545 yeni iş yeri faaliyete başladı. Bu sayı, şehre yeni bir soluk getirdiğini gösteriyor. Girişimcilik ruhunun canlılığını kanıtlar nitelikte bu rakamlar. Gençlerin, kadınların ve mevcut esnafın yeni iş alanlarına yönelmesi sevindirici. Ancak bu canlılığın bir de diğer yüzü var. Aynı dönemde, maalesef 521 esnaf da kepenklerini indirmek zorunda kaldı. Ticaretini sonlandıran bu esnafların hikayeleri, rakamların ardındaki gerçekleri fısıldıyor.
Maliyetler Bel Büküyor: Neler Değişti?
Peki, bu kapanışların ardındaki temel neden ne? Gaziantep esnafının ortak sesi, artan işletme maliyetleri. Özellikle son dönemde kira bedellerindeki fahiş artışlar, esnafın en büyük kabuslarından biri haline geldi. Bununla birlikte, işçilik giderleri, vergi yükü ve sürekli yükselen sigorta primleri de eklenince tablo daha da karamsarlaşıyor. Küçük esnaf için bu giderleri karşılarken kar elde etmek, neredeyse imkansız hale geliyor. Birçok işletme, bu maliyet baskısı altında ayakta kalma mücadelesi veriyor. Karlılık oranlarındaki düşüş de bu zorluğun en net göstergelerinden biri.
Bir fırıncı amca anlatıyor: ‘Eskiden ekmek parası kazanıyorduk, şimdi sadece dükkanı açık tutmaya çalışıyoruz. Kirayı ödeyemezsek ne yapacağız bilmiyorum.’ Bir terzi teyze ekliyor: ‘İşçilik maliyeti arttı, kumaş fiyatları uçtu. Müşteri de eskisi gibi değil. Yapacak bir şey kalmadı.’ Bu sesler, Gaziantep’in çarşılarında, sokaklarında yankılanıyor. Rakamlar bu sesleri doğrular nitelikte.
Meslek Değişikliği: Bir Kaçış Mı, Yeni Bir Başlangıç Mı?
Ekonomik sıkıntılar sadece iş yerlerinin kapanmasına yol açmakla kalmamış, esnafın meslek değiştirmesine de neden olmuş. TESK verileri, yılın ilk altı ayında tam 200 Gaziantepli esnafın farklı bir meslek koluna geçtiğini gösteriyor. Bu, mevcut iş kolundaki sürdürülebilirliğin sorgulandığının açık bir işareti. Belki de yeni alanlarda daha iyi fırsatlar bulma umuduyla bu yola başvuruyorlar. Aynı dönemde, 924 esnafın da sicil kayıtlarında tadilat işlemi yapması dikkat çekici. Bu tadilatların nedenleri arasında işletme türü değişikliği, ortaklık yapısındaki güncellemeler veya faaliyet alanındaki küçük çaplı değişiklikler olabilir. Ancak genel eğilim, esnafın değişen ekonomik koşullara uyum sağlama çabasını gösteriyor.
Bir esnaf, ‘Bu işten para kazanmak çok zorlaştı. Aileme bakmam lazım. Başka bir iş buldum, oraya geçeceğim’ diyor. Başka bir esnaf ise, ‘Dükkanımı kapatıp, daha az maliyetli bir işe yöneldim. En azından ayakta kalabildik’ şeklinde konuşuyor. Bu durum, esnafın sadece bir yerden başka bir yere taşınmadığını, aynı zamanda ekonomik bir hayatta kalma stratejisi geliştirdiğini gösteriyor.
Türkiye genelindeki tablo da Gaziantep’ten farklı değil. Ülke genelinde de ilk altı ayda 146 bin 439 yeni iş yeri açılırken, 50 bin 220 esnaf faaliyetini sonlandırmış. Meslek değiştiren esnaf sayısı ise 13 bin 172. Bu veriler, ekonomik dalgalanmaların sadece Gaziantep’e özgü olmadığını, tüm ülkeyi etkilediğini net bir şekilde ortaya koyuyor. Bu durum, yerel yönetimlerin ve merkezi hükümetin esnafı destekleyici politikalar geliştirmesi gerektiği sorusunu akıllara getiriyor. Gaziantep’in dinamik ekonomisi, bu zorlu sınavı nasıl aşacak, hep birlikte göreceğiz.
İlgili Haberler
