Kayıt Dışı İstihdam: Gaziantep’te Gelecek Tehlikede
Gaziantep’te kayıt dışı istihdam meselesi, Sosyal Güvenlik Haftası vesilesiyle yeniden gündeme geldi. SGK Gaziantep İl Müdürü Mehmet Uzun, vatandaşları ve işverenleri uyararak, bu konuda hem bireysel hem de toplumsal risklere dikkat çekti. Uzun, ‘Sigorta ile iş güvende, işçi güvende; gelecek güvende’ sloganıyla başlatılan mücadelenin önemini vurguladı.
Mehmet Uzun, kayıt dışı çalışmanın yalnızca sosyal güvenlikten mahrum bırakmakla kalmayıp, iş mevzuatının sunduğu temel haklardan da insanları uzaklaştırdığını belirtti. “Çalışanların sigortalı olması anayasal bir hak,” diyen Uzun, bu konunun hem çalışanlar hem de işverenler için yasal bir zorunluluk olduğunu hatırlattı. Kimi zaman emekli, dul, yetim maaşı alanların ya da sosyal yardım yararlanıcılarının hak kaybı yaşamamak adına kayıt dışı çalışmaya yönelebildiğini gözlemlediklerini söyledi. Ancak bu durumun, işverenler için kısa vadede bir esneklik gibi görünse de, ileride çok daha ağır yasal ve mali sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti. İşverenlerin bu tür talepler karşısında yasalardan taviz vermemesi gerektiğini vurguladı.
Sigortasız Çalışmanın Bedeli Ağır
Uzun, kayıt dışı istihdamın getirdiği hak kayıplarını detaylandırarak anlattı. Sigortasız çalışan bir kişi, emeklilik hakkından mahrum kalıyor. İş göremezlik durumunda malullük aylığı alamıyor. Vefatı halinde ailesi ölüm aylığı güvencesinden yoksun kalıyor. İşsizlik sigortasından faydalanamadığı gibi, kendi cebinden Genel Sağlık Sigortası primlerini ödemek zorunda kalıyor. En önemlisi de iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı hiçbir yasal güvenceye sahip olmuyor. Bu durum, bireyleri sadece sosyal güvenlikten değil, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin gibi temel özlük haklarından da mahrum bırakıyor.
İşverenler İçin Yasal Sorumluluklar ve Teşvikler
Mehmet Uzun, SGK’nın amacının cezalandırmak değil, rehberlik etmek olduğunu belirtti. İşletmelerin kayıt dışı istihdamdan elde ettiği anlık kazancın, uzun vadede işletmeleri telafisi güç mali risklere sürüklediğini söyledi. Kayıt dışı çalışmanın tespit edilmesi durumunda işletmelerin ciddi idari para cezaları, prim teşviklerinin iptali gibi yaptırımlarla karşılaşabileceğini hatırlattı. Uzun, işverenleri bu riskleri almak yerine, devletin sunduğu istihdam teşviklerinden faydalanarak güvenli bir büyüme yolunu tercih etmeye davet etti. Ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılmasının da çalışan haklarını güvence altına almak ve şeffaflığı sağlamak açısından büyük önem taşıdığını ekledi.
Son olarak Uzun, kayıt dışı istihdamın sadece bireyler için değil, makroekonomik ve toplumsal düzeyde de ciddi tahribatlar yarattığını vurguladı. Haksız rekabet, piyasa dengesinin bozulması, vergi ve prim kaybı, sosyal güvenlik sisteminin zarar görmesi gibi pek çok olumsuzluğun bu durumdan kaynaklandığını belirtti. Çalışanlar, çalışmalarının SGK’ya bildirilip bildirilmediğini www.turkiye.gov.tr adresinden veya ALO 170 hattından kolayca öğrenebilirler. Şikayetlerini de aynı kanallardan iletebilirler. İl Müdürü, kayıtlı istihdamın, ülkemizin aydınlık yarınlarına ve çocuklarımızın geleceğine yapılan en büyük yatırım olduğunu sözlerine ekledi.
İlgili Haberler
