Riskli Yapılar: Gaziantep’te Deprem Uyarısı
Gaziantep’te riskli yapılar konusu, İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Gaziantep Şube Başkanı Mehmet Bulut’un yaptığı çarpıcı açıklamalarla yeniden gündeme geldi. 17 Ağustos Marmara Depremi’nin 27. yıldönümü dolayısıyla konuşan Bulut, şehrin ve ülkenin deprem gerçeğiyle yüzleşmesi gerektiğini belirtti. Milyonlarca yapının riskli olduğunu ancak hangilerinin tam olarak bilinmediğini vurguladı. Bu durum, olası bir depremde yaşanabilecek felaketlerin boyutunu gözler önüne seriyor.
Yapı Stoğunda Bilinmezlik Tehlikesi
Mehmet Bulut, Türkiye’nin yapı stokunun tamamını kapsayan bilimsel, güncel ve şeffaf bir envanterin acilen oluşturulması gerektiğini söyledi. Aradan geçen 27 yıla rağmen deprem tehlikesinin devam ettiğini, geçmişte yaşanan depremlerin bu gerçeği defalarca ortaya koyduğunu belirtti. 2003 Bingöl, 2011 Van, 2020 Elazığ, İzmir ve özellikle 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin, alınması gereken önlemlerin alınmadığını gösterdiğini ekledi. Mevcut durumda, Türkiye genelinde yaklaşık 36 milyon bağımsız bölüm bulunduğunu, bunlardan 6 milyonunun riskli olduğunu tahmin ettiklerini ifade etti. Ancak bu riskli yapıların tam olarak hangileri olduğunu bilmemek, büyük bir tehlike oluşturuyor. Bu belirsizlik, alınacak önlemlerin etkinliğini de sınırlıyor.
Dönüşüm Yetersiz, Risk Devam Ediyor
Kentsel dönüşüm çalışmalarına rağmen katedilen mesafenin yetersiz kaldığına dikkat çeken Bulut, 2012-2025 yılları arasında yaklaşık 1 milyon bağımsız bölümün yıkıldığını söyledi. Ancak bu rakam, riskli olduğu tahmin edilen 6 milyon bağımsız bölümün yanında oldukça düşük kalıyor. Bu durum, dönüşüm hızının yetersiz olduğunu ve riskin hala büyük boyutlarda devam ettiğini gösteriyor. Yapıların yaşı tek başına bir güvenlik göstergesi değil. İnşa edildiği yönetmelik, proje detayları, kullanılan malzeme ve kullanım süreci boyunca taşıyıcı sisteme yapılan müdahaleler de yapı güvenliğini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle, binaların kullanım süreci boyunca düzenli olarak teknik denetimden geçirilmesi büyük önem taşıyor.
Gaziantep İçin Acil Eylem Planı Şart
İnşaat Mühendisleri Odası olarak çözüm önerilerini de sıralayan Bulut, Türkiye’nin bütün yapı stokunu kapsayan güncel, bilimsel ve şeffaf bir yapı envanterinin hemen oluşturulmasını istedi. Riskli yapıların durumunu sürekli izlemek için Ulusal Yapı Stoku Bilgi Sistemi kurulması gerektiğini belirtti. Riskli yapıların müdahale süreçlerinin risk büyüklüğüne göre önceliklendirilmesi, özellikle dar gelirli vatandaşların korunması için kamu kaynaklarının artırılması ve kentsel dönüşümün rant odaklı olmaktan çıkarılıp kent ve bölge ölçeğinde risk odaklı yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Yeni yapı üretiminde de proje, uygulama ve denetim süreçlerinin titizlikle yürütülmesi ve meslek odalarıyla iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini ekledi. Gaziantep’in deprem gerçeğiyle yüzleşmesi ve proaktif önlemler alması gerekiyor. Deprem olduktan sonra müdahale etmek yerine, önleyici politikalarla riskleri azaltmak en doğru yaklaşım olacaktır.
İlgili Haberler
