Matbaalar Kan Kaybediyor: Dijitalleşme Vurdu

Gaziantep’in köklü matbaalar kan kaybediyor. Eskiden cıvıl cıvıl, her köşeden seslerin yükseldiği bu sektör, şimdi sessizliğe bürünmüş durumda. Dijitalleşme denen o büyük akım, birçok alanı olduğu gibi matbaacılığı da derinden sarstı. Zeki Gürsel, şehrimizin tanınmış matbaacılarından Gürsel Ofset ve Matbaa’nın sahibi, bu durumu en iyi anlatanlardan biri. Diyor ki, artık eskisi gibi iş yok. E-fatura ve türevi dijital uygulamalar belimizi bükmüş. İşlerimizin büyük kısmı bu yeni sistemlere kaymış. Eskiden resmi evrak basımı bizim en büyük kazanç kapımızdı. Şimdi o kapı tamamen kapanmış gibi.

Zeki Gürsel amca, sanki kahvede oturup laflıyoruz ya, öyle anlatıyor durumu. “Valla şimdi şöyle,» diyor, «eskiden maliye bile bizden kağıt alırdı. Fatura, irsaliye, makbuz… Hepsi bizden çıkardı. Ama şimdi her şey elektronik. E-fatura çıktı, e-arşiv çıktı. Bizim işimizin büyük kısmı bitti gitti.» Eskiden 50-60 matbaayla çalışan devlet, şimdi sadece 10 matbaayla iş yapıyormuş. Düşünün, bu ne kadar büyük bir kayıp. Sadece resmi işler değil, katalog, dergi, broşür gibi basılı materyallere olan talep de azalmış. İnsanlar artık her şeyi dijitalden hallediyor. Bir broşürü kim basar şimdi, herkes telefonuna bakar geçer.
Hatta iş o kadar tuhaflaşmış ki, düğün davetiyelerinde bile yapay zekâ denen bir şey çıkmış ortaya. Zeki amca hayretle anlatıyor: «İnsanlar artık davetiyesini yapay zeka ile tasarlayıp telefonundan gönderiyor. Eskiden davetiye ne önemli bir işti bizler için. Şimdi el yazısıyla ya da daha geleneksel yollarla hazırlanmış davetiyeler bile zor bulunur oldu.» Bu durum, sektörün genel daralmasına neden olmuş. Gaziantep’te eskiden 250 civarında matbaa varken, şimdi bu sayı 200’e düşmüş. Bu da demek oluyor ki, bir sürü esnafımız işini bırakmak zorunda kalmış.
Sektörün Nefesi Kesiliyor
Zeki Gürsel, bu işin sadece bir azalma olmadığını, kapasite kullanımının da dibe vurduğunu söylüyor. Eskiden %60-70 kapasiteyle çalışan makineler şimdi ancak %20-30’unu kullanabiliyormuş. Bu da tabii ki maliyetleri artırıyor, kâr marjlarını düşürüyor. Tek kalan ana gelir kaynağı olarak organize sanayi bölgesindeki firmalara yönelik gıda etiketi üretimi gösteriliyor. Ama bu da sektörün genel sıkıntısını gidermeye yetmiyor. Bir de üstüne son altı aydır yaşanan nakit sıkışıklığı eklenince, matbaacılar iyice köşeye sıkışmış.
Teknolojiye Uyum İçin Destek Şart
Peki, bu durumdan çıkış yolu ne? Zeki Gürsel, sektörün ayakta kalabilmesi için mutlaka desteklenmesi gerektiğini vurguluyor. Ama nasıl bir destek? «Dijital dönüşüme ayak uydurabilmemiz lazım,» diyor. UV baskı, otomasyon sistemleri gibi yeni teknolojileri takip edebilmek için biraz para lazım, biraz da bilgi. Devletin bu konuda elini uzatması, matbaacılara yeni teknolojilere yatırım yapmaları için teşvikler sunması gerektiğini söylüyor. Yoksa bu sessizlik, bu daralma böyle devam ederse, Gaziantep’in bu köklü sektörü tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacak. Bir zamanların rengarenk, sesli sedalı bu iş yerleri, birer birer kepenk indirecek.



